Nic nie wiesz Johnie Snow! – część 1 (pieszo do Londynu)

Początki

15 marca 1813 po dziesięciu miesiacach małżeństwa  Frances „Fanny” Askham  i Williama Snowa, na świat przyszło pierwsze dziecko, chłopiec, który tego samego dnia został ochrzczony imieniem John w kościele Wszystkich Świętych. Rodzina zamieszkała przy North Steet w York.  William był na początku niewykwalifikowanym robotnikiem, ale rejestry chrzcielne podają, że po narodzeniu trzeciego syna stał się woźnicą. Jego dochód wzrósł, co pozwoliło na przeprowadzkę do nowego domu na Wellington Row.  W 1824 William Snow pojawił się w rejestrze podatku od nieruchomości jako właściciel ziemi. Prawdopodobnie została ona odziedziczona po ojcu.

W czerwcu 1827, gdy John miał 14 lat, rodzice zaczęli rozmyślać o odpowiednim zawodzie dla syna. William Snow zawarł umowę z Williamem Harcastle, chirurgiem i aptekarzem z Newcastle upon Tyne i bliskim przyjacielem przybranego brata Fanny, Charlesem Empsonem.

(świadectwo chrztu Johna Snow)

Hardcastle był lekarzem rodzinnym George’a Stephensona, pioniera inżyniera górnictwa i kolejnictwa, który wymyślił pierwszą lokomotywę parową „Rakieta”. Lekarz nawiązał bliską przyjaźń z synem Stephensona, Robertem i przedstawił go Empsonowi. Wszyscy byli członkami Towarzystwa Literackiego i Filozoficznego w Newcastle. W 1824 londyńska firma poprosiła Roberta Stephensona o podróż do Kolumbii, aby sprawdzić czy możliwe jest ponowne otwarcie kilku kopalń złota i srebra. Empson udał się tam razem z nim jako biegły tłumacz hiszpańskiego. Po powrocie Empson został kupcem antyków, starych ksiąg i obrazów i otworzył sklep na Collingwood Street, kilka przecznic od praktyki Hardcastle. W ciągu kilku miesięcy jego sklep stał się muzeum kolekcji dzieł sztuki i historii naturalnej (jego spcjalizacją były skorupiaki), a także miejscem spotkań lokalnych literatów, przyrodników, szlachty, specjalistów i ludzi biznesu. Empson aktywnie promował interesy artystyczne lokalnej młodzieży, oferował darmowe lekcje rysunku dla biednych studentów i skromne stypendia. Wuj Charles pomagał rozwijać koneksje rodziny Snowa, ułatwiając bratankowi praktykę u Hardcastle’a.

William Hardcastle mieszkał przy 52 Westgate Steet, gdzie oprócz mieszkania znajdowała się sala operacyjna, sklep i stajnia na dziedzińcu za domem. Zgodnie z prawem wszyscy mistrzowie musieli karmić swoich uczniów, podczas gdy koszt zakwaterowania, prania czy narzędzi pracy był do negocjacji. Uczeń w zamian za to miał służyć mistrzowi „dobrze i wiernie” oraz być lojalnym i unikać grania w gry hazardowe. Zazwyczaj uczniowie wstawali bardzo wcześnie, zamiatali podłogi w sklepie i szykowali go na otwarcie. Praktykanci dbali o utrzymanie zapasów leków, wypełniali recepty i nosili je do domów pacjentów. Często również diagnozowali pacjentów i odrzucali tych, których nie było stać na pracę mistrza. Tacy pacjenci otrzymywali poradę w cenie leku. John Snow uczestniczył również w prezentacjach klinicznych szpitala Newcastle Infirmary.  Praktyka Hardcastle wykraczała poza mury miejskie i obejmowała również górniczą wieś Killingworth połączoną z kopalnią West Moor, która znajdowała się o 5 mil na północ od miasta.

17 letni John Snow przeczytał esej Johna Franka Newtona „The return to nature: a defence of the vegetable regimen” i przekonał go argument, że dieta wegetariańska zmniejsza podrażnienie jelit, a picie destylowanej wody jest niezbędne do dobrego samopoczucia. Snow trzymał się diety wegetariańskiej przez 10 kolejnych lat, potem ją nieznacznie zmodyfikował i tak pozostało do końca jego życia. Przykładowe śniadanie wedle diety Newtona składało się z suszonych owoców (rodzynki, śliwki czy figi) z tostem lub herbatnikami (najlepiej bez masła) i słabej herbaty (zawsze z destylowanej wody!) z umiarkowaną ilością mleka. Typowy obiad to ziemniaki z innymi warzywami (w zależności od pory roku), makaron, tarty lub pudding z jak najmniejszą ilością jaj. Snow rzecz jasna destylował również wodę. Przed wypiciem robił test czystości, wkrapiał kilka kropel azotanu ołowiu – jeśli woda była dobrze oczyszczona, płyn pozostawał czysty jeśli woda była mętna, powtarzał destylację. Uzyskiwanie czystej wody stało się dominującym elementem jego życia.

Pierwsza epidemia cholery

Na początku listopada 1831 w Newcastle nastąpił zgon spowodowany cholerą. Chirurg Greenhow zapewnił burmistrza, że nie ma powodu do niepokoju, ponieważ czynnik sprawczy cholery (przypuszczalnie miazma w atmosferze) osiedla się tylko na obszarach nisko położonych i nie jest zakaźny. Miasto w większości położone było na wysokości uważanej za bezpieczną. Greenhow uważał, że mężczyzna musiał zarazić się chorobą gdzie indziej i pozostanie pojedynczym przypadkiem. Jednak 7 grudnia lekarze oficjalnie potwierdzili, że cholera azjatycka pojawiła się w mieście. Następnie choroba wystąpiła w miastach i wsiach w całym Northumberland i sąsiednim hrabstwie Durham.

7 sierpnia kolejnego roku w zakrystii kościoła Św. Jana odbyło się spotkanie lekarzy na czas kryzysu, w którym uczestniczył również Hardcastle. Wkrótce potem epidemia cholery została ogłoszona we wiosce Killingworth. Hardcastle oddelegował tam Snowa. Ten pracował tam dniami i nocami, ale pomimo jego wysiłków cmentarz w Longbenton, gdzie były chowane ofiary zapełniał się. Liczba zgonów tego roku wynosiła 235, podczas gdy średnia liczba zgonów wynosiła poniżej setki.

John Snow praktykował u Hardcastle’a przez sześć lat. W kwietniu 1833 przeniósł się do Burnop Field, wioski z około 100 domami. Miał zostać teraz asystentem wiejskiego aptekarza. Wciąż oszczędzał na przyszłą naukę w Londynie. Nowy pracodawca John Watson był bez formalnego wykształcenia medycznego, ale założył praktykę przed wejściem w życie „apothecaries act”. Miał zupełnie inne podejście do zarządzania praktyką niż Hardcastle. Snow był w szoku i od razu zabrał się do sprzątania gabinetu. Doktor zamiast mu podziękować był wzburzony.

Snow opuścił wioskę w kwietniu następnego roku, czuł że nie miał wiele wspólnego z Watsonem, a poza tym twierdził, że musi za ciężko pracować za zaproponowane pieniądze. Miał 21 lat i wciąż brakowało mu środków niezbędnych do ukończenia studiów medycznych. Wrócił do rodziny. Jego trzy siostry wciąż mieszkały z rodzicami. Mary miała 11 lat, Hannah 9, a Sarah 7. Brat William miał 19 lat i szkolił się na krawca, Charles miał 17 i pomagał ojcu na farmie, a Robert i Thomas (lat 15 i 13) wciąż  uczęszczali do szkoły. Wizyta była krótka i John udal się do Pateley Bridge, małego miasteczka nad rzeką Nidd, gdzie został asystentem Josepha Warbutona, licencjonowanego aptekarza, który miał pod swoją opieką mieszkańców miasteczka oraz cztery wiejskie parafie. Warbuton zajmował się pacjentami w mieście i nadzorował Josepha juniora. Snow był odpowiedzialny za pacjentów w parafiach, diagnozował ich, przepisywał leki, wykonywał niewielkie zabiegi chirurgiczne. Warburtonowie tolerowali jego „kulinarne osobliwości” wegetarianina.

Pieszo do Londynu

Latem 1836 znów odwiedził dom rodzinny, a następnie udał się do Londynu. Na piechotę. Bo lubił długie wędrówki zupełnie jak jego wuj, który przeszedł z Nowego Jorku do Montrealu kilka lat wcześniej. Po drodze do Londynu odwiedził również wuja, który mieszkał teraz w Bath. Wycieczka z Liverpoolu do Londynu miała 400 mil i zajmowała około 4-5 tygodni. John Snow pojawił się w stolicy imperium w październiku.

(Szpitale i szkoły medyczne w Londynie 1836-37)

Jego celem było uczestniczenie w wykładach i zdobycie doświadczenia w londyńskich szpitalach, co pozwoliłoby mu potem podejść do egzaminów Towarzystwa Aptekarzy oraz Royal College of Surgeons. W Londynie w tamtych czasach znajdowało się 21 szkół różnego rozmiaru i zakresu nauczania medycyny. Rywalizowały one o studentów i Snow podobnie jak setki innych młodych ludzi musiał zdecydować, gdzie rozpocząć naukę. Wstąpił do Hunterian School na 16 Great Windmill Street w Soho, niedaleko Haymarket, utworzonej przez Williama Huntera w 1769. Uczył się anatomii, fizjologii, medycyny, farmakologii, chemii, botaniki, położnictwa oraz orzecznictwa medycznego. Opłata wieczysta wynosiła 34 funty, a w cenę wchodził dostęp do czytelni, biblioteki. Była to najniższa cena wśród szkół, które oferowały pełne uzupełnienie kursów na podwójne kwalifikacje. Ponadto szkoła znajdowała się blisko kilku szpitali. Snow wynajął pokój niedaleko  na 11 Bateman’s Buildings, budynków łączących Soho Square z Queen Steet. Dom był jednym z najmniejszych i miał 250 stóp kwadratowych powierzchni mieszkalnej na piętro. Pokój był wystarczający na czytanie i sen. Większość studentów spędzało cały czas w szkole, na salach wykładowych lub robiąc sekcje.

(11 Baterman’s Buildings – pierwsze lokum Snowa w Londynie)

W październiku poznał Joshuę Parsonsa, który stał się jednym z jego nielicznych przyjaciół. Według magazynu Punch, życie studenta medycyny polegało na wyścigach w prosektorium, oszukiwaniu na egzaminach z łaciny, flirtowaniu z barmankami i gin z wodą do 3 nad ranem. Wszystko to było dalekie od świata Snowa i Parsona. Siedzieli do późnych godzin w prosektorium, a potem wspólnie dzielili kwaterę na Bateman’s Buildings.  Parsons drażnił się ze Snowem o wegetarianizm, który uważał za zły dla zdrowia. Gdy nie patrzyli w książki, rywalizowali, próbując raz na zawsze zakończyć spór na temat wegetarianizmu. Parsons uważał, że wygrał po tym jak pod koniec spaceru na 50 mil Snow został zmuszony do wzięcia omnibusa na ostatnim odcinku podróży.

Obydwoje byli starsi i bardziej doświadczeni niż reszta studentów. Snow miał 23 lata i prawie 9 lat doświadczenia, Parsons był rok młodszy i pracował 5 lat na stażu oraz zakończył 12 miesięczną praktykę w North London Hospital. Ostatecznie Parsons po zdobyciu dyplomu wyprowadził się do Somerset.

Co wyróżniało Snowa od reszty lekarzy wedle Parsonsa, to niestrudzona determinacja, zorganizowanie i staranne obserwacje. Nie było w jego życiu żadnych skrótów, aktów wiary i niekwestionowanej akceptacji niezbadanych tradycyjnych mądrości. Był przy tym bezinteresowny, a pieniądze i sława nie były dla niego atrakcyjne. Jedynym celem był postęp medycyny, stałe poszukiwanie prawdy.

W październiku następnego roku Snow zapisał się do Wesminster Hospital, potem do Broad Sancturary, które znajdowało się naprzeciw Westminster Abbey na 12 miesięcy praktyki klinicznej. Jego nauczycielami byli George Guthrie (były chirurg wojskowy), Sir Anthony Carlisle (założyciel nowoczesnej chirurgii, studiował pod kierunkiem Johna Huntera).  Po 18 miesiącach nauki podszedł do egzaminu.

2 maja 1838 zdał egzamin w Royal College of Surgeons i na 114 kandydatów zajął 7 miejsce. Poprosił o pozwolenie na egzamin w Towarzystwie Aptekarzy w lipcu, aby móc ubiegać się o wakat jako aptekarz w Westminster Hospital. Jednak pomimo znakomitych referencji od Williama Hardcastle i 2 lekarzy z Yorkshite oraz kilku wykładowców z Londynu, aptekarze odmówili i zmusili go do czekania do października. W paźdznierniku został aptekarzem. Postanowił pozostać w Londynie i przeprowadził się na 54 Frith Street (parafia St. Anne-Soho), gdzie otworzył praktykę chirurga. Mieszkał tam do 1852.

(Mapa z 1869-74, ale numery domów z 1962. Pierwszy adres Snowa na zielono, budynek 54 Frith Street znajdował się pod aktualnym 61 albo kilka domów poniżej na czerwono)

Wedle spisu powszechnego z 1841 Frith Street zajmowała 600 stóp (około 183m), średnio każdy dom zamieszkiwało 9 osób (np pod numerem 19 było 5 mieszkań, które zamieszkiwało 29 ludzi). Numer 54 był wyjątkowy, gdyż wedle spisu mieszkało tam tylko 4 osoby: Sarah Williams (lub Williamson) lat 55, jej 30 letnia córka Harriet, 30 letnia służąca Jane Weatherburn oraz John Snow lat 25.

W niedalekiej odległości od Snowa mieszkało czworo innych chirurgów, August Sannier pod 56, George i Joseph Toynbee pod 58, Alexander Angus pod 66 oraz Peter Marshall na biegnącej równolegle Greek Street. Snow regularnie współpracował z Marshallem i pomimo tego, że był nieśmiały i trzymał kolegów po fachu na dystans, kilka razy w swoich publikacjach określał Marshalla jako swojego przyjaciela. Najbliższe sąsiedztwo lekarskie znajdowało się ćwierć mili  na południowy-zachód od nich, na Golden Square.

Ludzie mówili, że Snow był cichy, powściągliwy, dziwaczny, nie łatwo było go zrozumieć Zwykł mówić chrapliwym głosem i często nie słyszano go dobrze na zebraniach. Miał talent badawczy, ale zupełnie nie umiał się odnaleźć między ludźmi. Jego przyjaciel Richardson twierdził, że brak popularności spowodowany był medyczną uczciwością. Nie miał znajomych wśród sąsiadów, gdyż nie pił alkoholu, a w sąsiedztwie lubiono ostro wypić. Inni lekarze go szanowali, często prosili o konsultacje w trudnych sprawach np. Marshall był pod wrażeniem praktycznej i encyklopedycznej wiedzy Snowa.

W 1838 został członkiem Royal College of Surgeons i licencjatem Society of Apothecaries – tytuły te były podstawowym wymogiem prawnym do otworzenia ogólnej praktyki lekarskiej. Snow jednak chciał więcej, zaangażował się w stowarzyszenia medyczne i badania eksperymentalne w swoim laboratorium w domu, chciał otrzymać certyfikat lekarza. Od kilku stuleć stopień licencjata studiów medycznych mogły udzielać tylko dwie uczelnie Oxford i Cambridge. Jednak od 1828 również University of London miał uprawnienia. 23 listopada 1843 zdał egzaminy (był na drugim miejscu) i mógł zastąpił tytuł chirurga tytułem lekarza.

 

W następnym odcinku: Snow staje się ekspertem w anestezjologii.

 

Bibliografia:

„Cholera, Chloroform and the Science of Medicine” Peter Vinten-Johansen, Howard Brody, Nigel Paneth, Stephen Rachman
„The Medical Detective: John Snow, Cholera and the Mystery of the Broad Street Pump” Sandra Hempel
„The Ghost Map: The Story of London’s Most Terrifying Epidemic–and How It Changed Science, Cities, and the Modern World” Steven Johnson

(Visited 18 times, 1 visits today)
0

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *